Afval is een grondstof: Nawaka laat zien dat duurzaam kamperen werkt
Tijdens Nawaka (Nationaal waterkamp) 2026 werd afval niet gezien als iets waar je zo snel mogelijk vanaf wilt, maar als een waardevolle grondstof. Dankzij de inzet van deelnemers, subkampen en vrijwilligers werd op grote schaal afval gescheiden. Het resultaat was een schoon terrein, minder restafval en duizenden kilo’s grondstoffen die een tweede leven krijgen.
Afval scheiden begint bij de bron
Voor Jolanda de Putter hoofd hospitality op het Nawaka, voormalig afvalcoach van de gemeente Breda en scout in hart en nieren, was het vanaf het begin duidelijk dat afvalscheiding een belangrijke plek moest krijgen op Nawaka. Op de subkampen kregen deelnemers instructies over het scheiden van afval en over het hele terrein stonden voorzieningen voor papier, PMD, glas en GFT. De Chaukenstam maakte daarnaast twee keer per dag een ronde om de afvalcontainers te legen. Bezoekers en deelnemers zorgden er samen voor dat het terrein opvallend schoon en opgeruimd bleef.
Op de foto Jolanda de Putter (L) en Naomi van Groeningen (R)
Indrukwekkende resultaten
De gezamenlijke inspanning leverde 1.100 kilo plastic, 2.500 kilo papier, 7.000 liter GFT en 6.000 liter glas op. Ook werd een volledige vlet aan metaal ingezameld. De opbrengst van vijftien statiegeldcontainers ging naar SailWise. Vooral de plaatsing van GFT-containers naast de spoelplaatsen bleek succesvol.
Een leerzaam moment
Voor de bezoekersdag wilde de subkampleiding van één van de subkampen graag dat de afvalberg uit het zicht ging. Maar extra afvalcontainers waren niet meer beschikbaar, alles stond in het veld voor de bezoekersdag. Het subkamp kreeg de keuze: ze konden de volle containers wegbrengen naar achter op het terrein en uit het zicht, maar dan zouden ze geen bakken meer hebben. Of ze scheidden het afval beter en dan waren er afvalbakken voldoende. Ze besloten voor die laatste optie te gaan. Plastic en papier konden Jolanda en haar teamgenoten immers meteen wegwerken in de afvalpersen, restafval zou pas zondag opgehaald worden door de vuilniswagen. In totaal zijn ze twee uur bezig geweest! De restafvalcontainers waren daarna veel leger en dat bleef zo tijdens de rest van het kamp.
Afval scheiden loont ook financieel
Naast de duurzame winst bleek afvalscheiding ook financieel aantrekkelijk. Plastic wordt gratis verwerkt, voor papier wordt ongeveer 40 euro per ton ontvangen en een ton restafval kost ongeveer 250 euro om af te voeren. Door afval goed te scheiden blijven waardevolle grondstoffen behouden én dalen de kosten voor restafval.
Ook aandacht voor het voorkomen van voedselverspilling
Tijdens het kamp werden ongeveer 30.000 maaltijden voor de medewerkers verzorgd, verdeeld over 75 momenten. Dankzij een koppeling tussen het registratiesysteem en de keuken had het cateringteam voortdurend inzicht in het aantal gasten. Daardoor kon de bereiding nauwkeurig worden afgestemd op de daadwerkelijke behoefte. Toch kwam zo'n 8 procent van de aangemelde gasten niet opdagen. In plaats van deze maaltijden weg te gooien, werden overgebleven gerechten waar mogelijk voedselveilig teruggekoeld en de volgende dag aangeboden via het dagelijkse 'Leftover buffet'. Ook ontbijt- en lunchproducten konden vaak worden doorgeschoven naar een volgend maaltijdmoment. Zo kregen medewerkers de kans om alsnog van een maaltijd te genieten, bijvoorbeeld wanneer zij extra trek hadden of een eerdere maaltijd hadden gemist.
Verder werden overgebleven porties regelmatig uitgedeeld op het medewerkersterrein, zodat zo weinig mogelijk voedsel verloren ging. Dankzij deze werkwijze kon het kampteam het grootste deel van de overgebleven maaltijden alsnog nuttig inzetten en tegelijkertijd zorgen voor tevreden gasten. Slechts voedsel dat niet langer veilig kon worden bewaard of hergebruikt, werd uiteindelijk vernietigd.
Tot slot: tip voor jouw kamp
Jolanda geeft nog mee: “Neem afvalscheiding net zo vanzelfsprekend mee in je draaiboek als het fourageren. Denk vooraf na over welke afvalstromen ontstaan en maak op je terrein voldoende fysieke ruimte om afval te scheiden. Nawaka liet zien dat wanneer je afval als grondstof beschouwt en het makkelijk maakt om te scheiden, er verrassend weinig restafval overblijft.”