fotolijn

Vrijwilligersbeleid in je groep of regio

Aanleiding en totstandkoming nieuwe waarderingstekens

Sinds 2 april 2019 heeft Scouting Nederland een nieuw systeem van waarderingstekens voor haar leden. Het proces dat heeft geleid tot de totstandkoming van deze nieuwe waarderingstekens heeft een aantal jaar in beslag genomen. Hier kan je lezen hoe dat in zijn werk is gegaan. Meer informatie over de waarderingstekens, onderscheidingen en lustrumtekens van Scouting Nederland, vind je op deze pagina.

Aanleiding

In de landelijke raad van juni 2013 vroeg Regio Zuidoost Brabant of het mogelijk is de criteria van de waarderingstekens zo aan te passen dat het ook voor vrijwilligers die alleen actief zijn op groepsniveau mogelijk wordt het zilveren en gouden waarderingsteken te halen. Naar aanleiding van deze vraag stelt het landelijk bestuur voor de waarderingstekens breder te evalueren en deze opmerking daarbij mee te nemen. Een eventueel wijzigingsvoorstel voor de criteria zal op termijn voorgelegd worden aan de landelijke raad.

Vervolgens heeft het bestuur besloten een commissie waarderingstekens te vormen. De commissie waarderingstekens zal naar twee algemene vragen kijken:

  • Hoe wordt het systeem van waarderingstekens ervaren?
  • Wordt hiermee in de behoefte voorzien van een systeem voor waardering van leden en niet-leden?

Na verder overleg met de commissie waarderingstekens legt het landelijk bestuur in december 2014 drie scenario’s voor aan de landelijke raad:

  • Scenario A: Handhaven huidig systeem.
  • Scenario B: Handhaven huidig systeem, inclusief teken voor bijzondere verdienste.
  • Scenario C: Invoeren nieuw systeem, inclusief teken voor bijzondere verdienste.

Van elk van de drie scenario’s is onderzocht wat de voor- en nadelen zijn. De landelijke raad besluit met meerderheid van stemmen het bestuur te vragen scenario C uit te werken.

Het landelijk bestuur stelt in 2015 een projectopdracht op om scenario C uit te werken en zet een werkgroep op. In het voorjaar van 2016 is de nieuwe werkgroep benoemd en wordt gestart met de werkzaamheden.

Opdracht

De opdracht die de werkgroep waarderingstekens kreeg, luidde als volgt: “Ontwikkel een nieuw beleid voor het toekennen van waarderingstekens conform scenario C van het voorstel dat het landelijk bestuur in december 2014 aan de landelijke raad heeft gepresenteerd.” Tevens is het Teken van Moed meegenomen als uitvoering van een vraag van de landelijke raad en een toezegging van het landelijk bestuur; om een stoffelijk teken van moed te ontwerpen.

Dit voorstel dient daarna geïmplementeerd te worden.

Afbakening

Bij het ontwerp van een geheel nieuw systeem wordt onder meer grondig gekeken naar zowel de historische achtergrond van vrijwilligerswaardering binnen Scouting Nederland als naar de huidige internationale praktijk. Het nieuwe systeem wordt uitgewerkt in een voorstel dat door het landelijk bestuur aan de landelijke raad ter goedkeuring zal worden voorgelegd, waarna de benodigde wijzigingen in het huishoudelijk reglement zullen volgen.

Het onderzoek was de eerste fase van het traject. Na goedkeuring dient het voorstel geïmplementeerd te worden in een tweede fase. Net als in een de eerste fase werd in de tweede fase ook nadruk gelegd op participatie.

Werkwijze

De werkgroep is in maart 2016 gestart met het schrijven van een onderzoeksplan. Vervolgens is er van april tot en met juni 2016 onderzoek gedaan naar welke waarderingstekens er internationaal zijn en hoe dit werkt. Er is daarnaast de keuze gemaakt een enquête op te zetten om participatie binnen het traject mogelijk te maken. Om dit te faciliteren, is besloten de deadline voor het voorstel te veranderen. Van juli tot en met september is de historische achtergrond onderzocht, waarbij onder andere een bezoek is gebracht aan het Scouting Nederland museum.

Vanaf september 2016 is ook de voorbereiding van de enquête gestart, zodat deze enquête in december gehouden kon worden. In januari 2017 zijn we gestart met het analyseren van de resultaten van de verschillende onderzoeken en aan de hand daarvan is dit voorstel tot stand gekomen. Dit voorstel is vervolgens besproken met de portefeuillehouders en met een spiegelgroep. De spiegelgroep is een groep bestaande uit leden van Spel, de ScoutShop en HRM. Met (in ieder geval) deze partijen wordt in de implementatiefase nauw samen gewerkt en om dit zo soepel mogelijk te laten verlopen is hun input gevraagd tijdens de onderzoeksfase. Deze spiegelgroep is 1 x bijeen geweest.

Het voorstel in de landelijke raad van juni 2017 goedgekeurd. Hierna is er gestart met de tweede fase, de implementatiefase. In deze fase hebben we met vele partijen gewerkt waaronder de ScoutShop, Landelijk team Communicatie, de ICT teams van Scouting Nederland en Koninklijk Begeer.

Ontwerpen

Voor de ontwerpen van de waarderingstekens zelf hebben we een lijst van acht dieren samengesteld. Deze lijst hebben we, vanwege de vraag vanuit de landelijke raad om een participatief traject te hebben, middels een enquête in de @-scout voorgelegd. De drie dieren met de meeste stemmen, vos, oehoe en edelhert, zijn drie nieuwe waarderingstekens geworden. Voor het hoogste waarderingstekens hebben we gekozen voor een wolf. De wolf zien we veel terug bij buitenlandse Scoutingorganisaties. Voor de andere tekens hebben we ideeën gebaseerd op wat typisch Scouting was of de gebruiken bij buitenlandse Scoutingorganisaties. Voor maatschappelijk inzet, een thema wat vooral bij meidenorganisaties en de WAGGGS speelt, hebben we gekeken naar de gebruiken bij WAGGGS.

Vervolgens hebben we, in overleg met Landelijk team Communicatie, verschillende ontwerpen gemaakt. Hiervoor is een ontwerper ingeschakeld. De kleuren van de linten zijn gebaseerd op gebruiken bij buitenlandse Scoutingorganisaties. Hiervoor hebben we ook input gehad vanuit Koninklijk Begeer, degenen die daadwerkelijk de tekens maken.

We hebben de keuzes voorgelegd aan de deelnemers van het regiovoorzittersoverleg en de kleine vlootraad. Aan de hand van de resultaten en verdere input van Koninklijk Begeer en de ScoutShop zijn de definitieve ontwerpen gemaakt.

Beoordelingscommissies

Een ander onderdeel van het nieuwe systeem zijn de nieuwe beoordelingscommissies (9 interregionale beoordelingscommissies en een landelijke beoordelingscommissie). De regio’s en admiraliteiten zijn verdeeld in interregionale beoordelingscommissies. Er is hiervoor gekozen om zo verschillen in beoordeling van aanvragen tussen regio’s (willekeur) tegen te gaan. Daarnaast kunnen aanvragen vanuit een regio die minder functioneert opgevangen worden. Voor de indeling van de interregionale beoordelingscommissies hebben we input gekregen van de regio’s en admiraliteiten op de landelijke raad en tijdens het regiovoorzittersoverleg en de kleine vlootraad.

Voor de landelijke beoordelingscommissie zijn er vacatures opgesteld. Voor de interregionale commissies zijn de regio’s en admiraliteiten gevraagd of zij afgevaardigden konden sturen. De werkgroep heeft, samen met de landelijke beoordelingscommissies, trainingen en trainingsmateriaal gemaakt voor de commissies.

Aanvraagformulieren en technische ondersteuning beoordelingstraject

We hebben, met behulp van Landelijk team Communicatie en de ICT teams, aanvraagformulieren gemaakt voor het aanvragen van de verschillende tekens. Ook de technische ondersteuning voor het beoordelingstraject hebben we met behulp van deze teams opgezet.

Aanvraagprocedure

Op deze pagina vind je meer informatie over de aanvraagprocedure voor de waarderingstekens en onderscheidingen van Scouting Nederland. Meer informatie over de waarderingstekens, onderscheidingen en lustrumtekens van Scouting Nederland, vind je op deze pagina.

Aanvraagprocedure

Waarderingstekens worden aangevraagd en deze aanvragen moeten beoordeeld worden voordat een vrijwilliger een waarderingsteken krijgt.

Wie vraagt het aan?

De tekens kunnen worden aangevraagd door het bestuur van het organisatieonderdeel waarbij de vrijwilliger actief is of door het landelijk HRM team. Het Teken voor Maatschappelijk Inzet kan, in geval van jeugdleden, ook door teamleid(st)er scouts, teambegeleid(st)er explorers, stambestuur of -adviseur aangevraagd worden.

Het Vriendschapsteken, het Ereteken en lustrumtekens kunnen besteld worden bij de ScoutShop, deze worden niet beoordeeld en hoeven niet aangevraagd te worden.

Hoe vraag je een waarderingsteken of een onderscheiding aan?

  • Een waarderingsteken of een onderscheiding aanvragen doe je door een aanvraagformulier in te vullen. Voor elk teken/onderscheiding is er een apart aanvraagformulier beschikbaar. Voor de Gouden Oehoe, het Gouden Edelhert en de Zilveren Wolf moet je - naast het aanvraagformulier - ook referenties meesturen. 
  • Let op: je moet het formulier eerst downloaden naar je computer en hem daar opslaan, zodat je het formulier op je computer in kunt vullen. Bekijk hier een instructie voor het gebruik van het aanvraagformulier.
  • Je ingevulde aanvraagformulier wordt vervolgens via een webformulier verstuurd. Afhankelijk van welk formulier het is, word je via een ‘pull-down’ menu gevraagd voor welke regio je de aanvraag indient. Daarna word je gevraagd om het door jou ingevulde formulier te uploaden. Nadat je dat hebt gedaan klik je op 'Verstuur'. Je aanvraag komt nu automatisch bij de juiste beoordelingscommissie terecht. Voor de Zilveren Wolf, het Gouden Edelhert en het Teken voor Moed hoef je geen regio-keuze te maken; die komen automatisch op de goede bestemming aan.
  • Klik hier om direct naar het webformulier toe te gaan.
  • De verantwoordelijke beoordelingscommissie beoordeelt de aanvraag. Als wordt voldaan aan de eisen die daaraan worden gesteld, kent de beoordelingscommissie de aanvraag toe.
  • Let op: de doorlooptijd voor de aanvraag van een waarderingsteken is zes tot acht weken. Houd hier rekening mee bij je aanvraag!

Er zijn 9 interregionale beoordelingscommissies en één landelijke. De interregionale beoordelingscommissies beoordelen de aanvragen voor de Gouden Vos, de Gouden Oehoe, het Teken voor Bijzondere Verdienste en het Teken voor Maatschappelijk inzet. De landelijke beoordelingscommissie beoordeelt de aanvragen voor het Gouden Edelhert, het Teken van Moed en de aanvragen voor de Gouden Vos, de Gouden Oehoe, het Teken voor Bijzondere Verdienste en het Teken voor Maatschappelijk inzet als de aanvraag is gedaan voor een landelijke vrijwilliger. Het landelijk bestuur beoordeelt de aanvragen voor de Zilveren Wolf.

Aanvraagformulieren

Criteria waarderingstekens

Op deze pagina vind je meer informatie over de waarderingstekens van Scouting Nederland: de Gouden Vos, Gouden Oehoe, Gouden Edelhert en Zilveren Wolf. Hier vind je alle criteria waar naar gekeken wordt voor het uitreiken van één van deze waarderingstekens. Meer informatie over de onderscheidingen en lustrumtekens van Scouting Nederland, vind je op deze pagina.

Waarderingstekens

Waarderingstekens2

Criteria waarderingstekens

De criteria voor de waarderingstekens voor de Gouden Vos, Gouden Oehoe, Gouden Edelhert en Zilveren Wolf zijn oplopend vastgesteld. Er zit dus progressie in de criteria waaraan een vrijwilliger moet voldoen. Daarnaast is er bij de ontwikkeling van de nieuwe waarderingstekens rekening gehouden met de grote behoefte uit de vereniging dat er meer tekens te halen moeten zijn voor vrijwilligers die alleen op lokaal niveau actief zijn. De Gouden Vos en Gouden Oehoe zijn volledig lokaal te halen en ook het Gouden Edelhert is binnen bereik van de lokale vrijwilliger. Ook is het nieuwe Teken voor Bijzondere Verdienste met lokale activiteiten te bereiken.

De commissies die de aanvragen toetsen, hebben daarnaast de mogelijkheid om bij zeer bijzondere verdienste af te wijken van de bestaande criteria. Deze mogelijkheid is opgenomen in de procedure, omdat er nooit overzien kan worden wat er in de toekomst nog kan gebeuren. 

Zilveren Wolf

  • De vrijwilliger is gedurende minimaal twintig jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
  • De activiteiten van de vrijwilliger moeten ver boven het gemiddelde uitsteken.
  • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor vernieuwing binnen de vereniging en/of verbetering (van de kwaliteit) van het Scoutingspel.
  • De vrijwilliger is in het is gedurende drie jaar in bezit van het Gouden Edelhert (of gouden waarderingsteken van Scouting Nederland of een gelijkwaardig teken van de oud-verenigingen).
  • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor borging van de continuïteit van de organisatieonderdelen waarbij hij/zij betrokken is.
  • De vrijwilliger is organisator van landelijke of internationale activiteiten 

    OF levert op andere vergelijkbare wijze een substantiële bijdrage aan de landelijke organisatie.
  • Naarmate de activiteiten van de vrijwilliger voor een groter aantal leden van belang zijn (minimaal landelijkniveau OF het bereik is in ieder geval drie verschillende organisatieonderdelen), zijn ze ook van meer betekenis voor de gehele vereniging Scouting Nederland.

Gouden Edelhert

  • De vrijwilliger is gedurende minimaal vijftien jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
  • De activiteiten van de vrijwilliger moeten boven het gemiddelde uitsteken.
  • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor vernieuwing binnen de vereniging en/of verbetering (van de kwaliteit) van het Scoutingspel.
  • De vrijwilliger voldoet aan drie van de vier volgende criteria:
    • De vrijwilliger is gedurende drie jaar in bezit van de Gouden Oehoe (of zilveren waarderingsteken van Scouting Nederland of een gelijkwaardig teken van de oud-verenigingen).
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor borging van de continuïteit van de organisatieonderdelen waarbij hij/zij betrokken is.
    • De vrijwilliger is organisator van (boven)regionale activiteiten OF maakt deel uit van het organisatieteam van een landelijke activiteit OF levert op andere vergelijkbare wijze een substantiële bijdrage aan de landelijke organisatie.
    • Naarmate de activiteiten van de vrijwilliger voor een groter aantal leden van belang zijn (minimaal regionaalniveau OF het bereik is in ieder geval twee verschillende organisatieonderdelen), zijn ze ook van meer betekenis voor de gehele vereniging Scouting Nederland.

Gouden Oehoe

  • De vrijwilliger is gedurende minimaal tien jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
  • De activiteiten van de vrijwilliger moeten boven het gemiddelde uitsteken.
  • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor twee van de volgende punten:
    • De verbetering van de kwaliteit van het Scoutingspel;
    • Ledengroei;
    • Begeleiden van andere vrijwilligers;
    • Het ondersteunen van een organisatieonderdeel;
    • Het besturen van een organisatieonderdeel.
  • De vrijwilliger voldoet aan twee van de drie onderstaande criteria:
    • De vrijwilliger is gedurende minimaal drie jaar in bezit van de Gouden Vos (of bronzen waarderingsteken van Scouting Nederland).
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor borging van de continuïteit van de organisatieonderdelen waarbij hij/zij betrokken is.
    • De vrijwilliger is organisator van innovatieve groepsactiviteiten OF levert een substantiële bijdrage aan (boven)regionale en/of landelijke activiteiten.

Gouden Vos

  • De vrijwilliger is gedurende minimaal vijf jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
  • De activiteiten van de vrijwilliger moeten boven het gemiddelde uitsteken.
  • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor één van de volgende punten:
    • De verbetering van de kwaliteit van het Scoutingspel;
    • Ledengroei;
    • Begeleiden van andere vrijwilligers;
    • Het ondersteunen van een organisatieonderdeel;
    • Het besturen van een organisatieonderdeel.

Alle criteria zijn ook schematisch weergegeven. Dat schema is hier te downloaden. 

Criteria onderscheidingen

Op deze pagina vind je meer informatie over de onderscheidingen van Scouting Nederland: het Teken voor Bijzondere Verdienste, Teken van Moed, Teken voor Maatschappelijke Inzet, Vriendschapsteken en Ereteken. Hier vind je alle criteria waar naar gekeken wordt voor het uitreiken van één van deze onderscheidingen. Meer informatie over de waarderingstekens en lustrumtekens van Scouting Nederland, vind je op deze pagina.

Onderscheidingen

Onderscheidingen

Criteria onderscheidingen

Teken voor Bijzondere Verdienste

  • Criteria: het teken wordt uitgereikt aan vrijwilligers die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan een activiteit of project op (inter)nationaal, (boven)regionaal of lokaal niveau.
  • Voor wie: kaderleden en buitengewone leden.
  • Aanvrager: bestuur van een organisatieonderdeel, landelijk HRM-team.
  • Beoordeling: interregionale beoordelingscommissie waarderingstekens.
  • Opmerkingen: het teken is meer dan één keer te halen.

Teken van Moed

  • Criteria: alle leden kunnen in bijzondere gevallen van moedig optreden ten dienste van anderen een teken van moed ontvangen. Het teken van moed kan ook postuum worden toegekend.
  • Voor wie: jeugdleden, kaderleden en buitengewone leden.
  • Aanvrager: bestuur van een organisatieonderdeel, landelijk HRM-team.
  • Beoordeling: landelijke beoordelingscommissie waarderingstekens.
  • Opmerkingen: het teken is meer dan één keer te behalen, het teken kan ook aan een hele subgroep of speltak worden toegekend.

Teken voor Maatschappelijke Inzet

  • Criteria: een lid dat zich heeft ingezet voor (lokale) maatschappelijke kwesties en hierbij initiator is van de activiteit, kan een Teken voor Maatschappelijke Inzet ontvangen. Voor jeugdleden moet er aantoonbaar meer zijn gedaan dan de reguliere activiteiten die al voorkomen in het Scoutingprogramma.
  • Voor wie: jeugdleden (scouts, explorers en roverscouts), kaderleden en buitengewone leden.
  • Aanvrager: teamleider scouts en explorers, stambestuur of adviseur roverscouts, bestuur organisatieonderdeel, landelijk HRM-team.
  • Beoordeling: interregionale beoordelingscommissie waarderingstekens.
  • Opmerkingen: het teken is meer dan één keer te halen, het teken kan ook aan een hele subgroep of speltak worden toegekend.

Vriendschapsteken

  • Criteria: een bijzondere aan Scouting bewezen dienst op lokaal, regionaal of landelijk niveau. Elk lid kan dit teken uitreiken.
  • Voor wie: externe, Nederlandse en internationale Guides en Scouts.
  • Aanvrager: alle leden kunnen een vriendschapsteken aanvragen.
  • Beoordeling: geen, te koop via ScoutShop.
  • Opmerkingen: het teken is meer dan één keer te halen, het teken kan ook aan een hele organisatie worden uitgereikt (bijvoorbeeld aan een buitenlandse Scoutinggroep).

Ereteken

  • Criteria: de aanvrager acht deze persoon waardig een ereteken te dragen van het betreffende organisatieonderdeel.
  • Voor wie: externe (oud-leden die niet meer staan ingeschreven), kaderleden en buitengewone leden.
  • Aanvrager: bestuur van een organisatieonderdeel.
  • Beoordeling: geen, te koop via ScoutShop voor besturen van een organisatieonderdeel, groepsverenigingen, kringverengingen.
  • Opmerkingen: dragers van het ereteken kunnen misschien aangezien worden als ‘erelid’. De Vereniging Scouting Nederland kent formeel geen ‘ereleden’ als vorm van lidmaatschap. Dit teken kan gebruikt worden om waardering uit te spreken naar oud-leden en vrijwilligers die zeer veel op lokaal niveau hebben betekend. Het ontvangen van het teken geeft echter geen recht op lidmaatschap van de Vereniging Scouting Nederland.

Tips voor het vinden van vrijwilligers

Het vinden van vrijwilligers kan op allerlei manieren. Hieronder vind je enkele tips die je kunnen helpen of die je inspiratie kunnen geven bij het vinden van vrijwilligers voor jouw Scoutinggroep.