Headerafbeelding

Stappenplan "Een sociaal veilige Scoutinggroep"

Een veilige omgeving is belangrijk. Zeker binnen Scouting, waar je met minderjarigen werkt. Dit betekent dat, naast de aanwezigheid van een fysiek veilige (speel)omgeving en veilige materialen, alle leden zich ook veilig moeten kunnen voelen.

Grensoverschrijdend gedrag is een lastig onderwerp. Geen enkele Scoutinggroep hoopt dat het gebeurt. En juist daarom is het van belang dat erover gesproken wordt. Als groep heb je de taak het onderwerp op de agenda te zetten en de kans op grensoverschrijdend gedrag te verkleinen. Openheid en preventief beleid helpen hierbij. Het stappenplan hieronder is onderdeel van het landelijke programma 'In veilige handen' en kan je helpen om achter de schermen alles zo te regelen dat minderjarigen echt in veilige handen zijn binnen het vrijwilligerswerk.

  • Het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokkenen in je groep. Een eerste stap is het bespreekbaar maken van het onderwerp.

  • Een manier om een veilige omgeving en een open gesprekssfeer te creëren, is het actief hanteren en uitdragen van omgangsregels, die gelden voor iedereen die betrokken is bij je groep. Een hulpmiddel om omgangsregels vast te stellen, vind je hier. Er is ook een speciaal infoblad opgesteld over dit onderwerp, die je onderaan deze pagina kunt downloaden.

  • De gedragscode geeft grenzen aan in het contact met minderjarigen. Deze code dient door iedereen die een functie binnen je Scoutinggroep vervult, te worden onderschreven. De gedragscode van Scouting Nederland vind je onderaan deze pagina.

  • Kijk wie veel met minderjarigen werkt, op welke momenten en in welk kader. Ga na waar je risico’s voorziet en welke maatregelen je wilt treffen om de organisatie veiliger te maken. Meer informatie over het maken van een risicoanalyse vind je hier.

  • Stel een interne of externe vertrouwenspersoon aan waar vrijwilligers, jeugdleden en ouders terecht kunnen. Meer informatie over vertrouwenspersonen.

  • Vraag tijdens kennismakingsgesprekken naar de motivatie van vrijwilligers om met minderjarigen te werken en check referenties. Laat vrijwilligers een VOG overleggen en bespreek de gedragscode. Het aanvragen van een VOG is voor Scoutingvrijwilligers verplicht, het aanvragen is gratis. In het infoblad referenties vragenonderaan de pagina vind je meer tips.

  • In het Protocol grensoverschrijdend gedrag staat wat je moet doen en laten in geval van (vermoedens van) grensoverschrijdend gedrag. Je kunt het protocol onderaan deze pagina downloaden.

  • De gedragscode, de verplichte aanvraag van een VOG en het Protocol grensoverschrijdend gedrag zijn onderdeel van het huishoudelijk reglement van Scouting Nederland. Leg aanvullende afspraken die je op groepsniveau maakt daarom vast in je eigen reglementen.

  • Je vrijwilligers moeten weten hoe ze op een veilige manier met minderjarigen om kunnen gaan; waar liggen de grenzen in het contact en wat moeten ze doen wanneer ze grensoverschrijdend gedrag signaleren in de organisatie? Beide onderwerpen zijn onderdeel van het opleidingstraject / de kwalificatie van leiding binnen Scouting Academy en het is mogelijk om hiervoor trainingen te volgen op landelijk of regionaal niveau. Interesse? Bekijk hier de evenementen- en trainingskalender.

  • Ga met de verbeterpunten die uit de risicoanalyse naar voren zijn gekomen aan de slag. Om meer aandacht te besteden aan het veiliger maken van de Scoutingomgeving en het hebben van respect voor elkaar, kun je onder andere het stellingenspel sociale veiligheid spelen.

  • Op dit moment kent Scouting Nederland in haar huishoudelijk reglement al diverse maatregelen tegen vrijwilligers die over de schreef gaan. Diverse vrijwilligersorganisaties streven ernaar om op landelijk niveau een gezamenlijk tuchtrecht te hebben zodat overtreders overal op dezelfde wijze gesanctioneerd worden en op een gezamenlijke registratielijst komen te staan.

  • Vrijwilligers die binnen of buiten Scouting ernstig over de schreef zijn gegaan, worden opgenomen op de registratielijst van de vereniging. Voor hen is lidmaatschap van Scouting Nederland niet meer mogelijk. De lijst wordt beheerd door Scouting Nederland.

  • Betrek je vrijwilligers, ouders en eventuele andere betrokkenen bij de besluitvorming en implementatie van de stappen om je groep veiliger te maken. Ondanks alle maatregelen die je als groep neemt, kan het nog steeds mis gaan. Informatie over wat te doen bij een melding of vermoeden van grensoverschrijdend gedrag en de hulp die Scouting Nederland hierbij kan bieden, vind je hier. Veel informatie kun je ook vinden op de website 'In veilige handen'. Het stappenplan is ook verwerkt in de folder "een sociaal veilige Scoutinggroep in 13 stappen", deze is hieronder te downloaden.

Ondersteuning